In de groep

• Speel het verhaal af op het digitaal schoolbord.
• Bespreek na. Wie fietst er wel eens in de regen? Of wanneer het donker is? Heeft iedereen licht op zijn/haar fiets? En reflectoren? Hoe maak je een capuchon goed vast? Waarom? Fietsen je weleens in een groep? Hoe doe je dat? Wat doe je als er een vrachtwagen, bus of tractor aan komt? Benadruk dat je, zeker op langere routes, altijd met een volwassene samen fietst, of je nu alleen fietst of in een groep.
• Bekijk de plaat met de leerlingen en stel verdiepings¬vragen. Wie is er goed zichtbaar en wie minder goed? Hoe komt dat?
• Laat de leerlingen in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes ontdekken, alleen of klassikaal.

Praktijkoefeningen

Laat kleding en voorwerpen zien die je gebruikt bij slecht of winters weer:

• jas met capuchon
• paraplu, poncho
• regenpak
• regenjas
• rubberen laarzen

Laat de leerlingen zich verkleden met deze kleding.

Laat zien en ervaren wat het verschil in zicht is bij een goed dichtgestrikte en een losse capuchon.

Verduister het klaslokaal zo veel mogelijk. Laat de leerlingen met een zaklamp op verschillende dingen in het lokaal schijnen. Wat kun je goed zien (de lichte voorwerpen) wat minder (de donkere voor¬ werpen)? Zijn er objecten die licht reflecteren?

In deze tijd van het jaar is het vaak nog donker wanneer u op pad gaat naar school of werk. Aandacht voor zichtbaarheid in het verkeer is nu dus extra belangrijk.

• Speel het verhaal en bespreek het na met uw kind. Hoe zichtbaar zijn wij in het verkeer? Doet onze verlichting het goed? Dragen we kleding die reflecteert?
• Ontdek met uw kind in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes.

Tips voor in het verkeer

• Zorg dat alle fietslampen werken en zet ze ook aan zodra het nodig is.
• De voorlamp moet geel of wit licht geven, de achterlamp rood. Kies zo veel mogelijk vaste lampen die echt goed licht geven. Minilampjes zijn niet goed zichtbaar.
• Zorg voor de verplichte reflectoren op de fiets: een reflecterende strook aan de zijkant van de wielen, gele reflectoren aan de trappers en een rode reflector aan de achterkant van de fiets.
• Stem uw eigen kleding en die van uw kind af op het weer. Tijdens mist en sneeuwval valt een felgekleurde jas beter op dan een lichte jas.
• In het donker of bij slecht zicht overdag is een lichtgekleurde jas veiliger.
• Dragen uw kinderen een rugzak of schooltas breng dan ook hierop reflectiemateriaal aan. Ook door reflecterende sierbandjes op de jas ziet een automobilist u eerder, u bent vanaf tientallen meters zichtbaar.

Naar de Molenaar

‘Doorfietsen allemaal,’ zegt de meester. ‘Bij de groep blijven.’ ‘Poe’, zucht Noa. ‘Wat gaan we hard. Zo kan ik niet eens gezellig kletsen. Ik dacht dat dit een LEUK uitje was!’ De meester lacht. ‘Wanneer we straks we bij de molenaar zijn, kun je weer praten. Op de fiets houden we onze aandacht erbij. En je weet wat ik heb gezegd he?’

Dina zit in haar speciale fietsstoel voorop bij de meester. Ze heeft een grote glimlach op haar gezicht. Wat is het toch gezellig om met de hele groep een uitje te hebben. En als iedereen onderweg goed oplet in het verkeer, gaan ze op de terugweg langs de speeltuin. Dat heeft de meester beloofd.

Ze zijn vanmorgen al vroeg op pad gegaan. Het is nu zelfs nog een heel klein beetje donker. Daarom heeft iedereen een geel hesje aan. Zo kan het andere verkeer de kinderen goed zien. Voor ze wegreden, keek de meester of alle fietslampen werkten. Pas daarna konden ze vertrekken.

Sasha fietst naast Noa. ‘Waarom heb je eigenlijk een helm op? vraagt ze. ‘Dat is gewoon koppie, koppie hè,’ zegt Noa en hij tikt met zijn wijsvinger tegen zijn hoofd. ‘Als je valt, kun je je hoofd bezeren. Mijn helm beschermt mijn hersens.’ Op de helm van Noa zitten rode strepen. Die heeft hij er vanmorgen zelf opgeplakt. Sasha denkt even na. ‘Op de step draag ik ook altijd een helm, want dat doet iedereen’, zegt ze dan.

In de verte rijdt een tractor. Er hangt ook een kar achter. De tractor heeft hele dikke, grote banden. Op de kar liggen zware zakken. De koplampen van de wagen schijnen op de hesjes van de kinderen. Ineens zien ze eruit als een lange lichtgevende slang. ‘Iedereen achter elkaar fietsen!’ roept de meester. Zo krijgt de tractor alle ruimte.

De tractor komt dichterbij. Eigenlijk is dit best wel spannend. De capuchon van een van de kinderen flappert tegen zijn gezicht. Dat voelt heel vervelend. Dina ziet het en wijst naar de meester: ‘Jeremy moet het touwtje van de capuchon beter aantrekken.’ De meester knikt. ‘Goed gezien. Dat doen we meteen.’ De groep stopt netjes langs de kant.

De meneer in de tractor rijdt langzaam langs de groep. Hij zwaait naar ze. Als de tractor bij Sasha en Noa is, steekt de meneer zijn duim op naar Noa. Goed bezig! De tractor is voorbij en de groep fietst weer verder.

Sasha kijkt naar de helm van Noa. De rode strepen reflecteren het licht van de koplampen. Zijn helm geeft bijna licht. ‘Ik begrijp wel dat jij je hersenen wilt beschermen’, zegt Sasha ‘Jij verzint er altijd slimme dingen mee’.

Daar zien ze de molen al. Ze gaan meteen wat sneller fietsen. Nog even en uitje kan beginnen. En die speeltuin op de terugweg? Die hebben ze heus wel verdiend.

In de groep

• Speel het verhaal af op het digitale schoolbord.
• Bespreek na. Waarom moet je niet vlak voor, naast of achter een vrachtauto langslopen/fietsen? Wat is de dode hoek? Wat is een sirene? Waarom hebben hulpdiensten sirenes en zwaailichten?
• Bekijk de plaat met de leerlingen en stel verdiepings-vragen. Wie staan er veilig en wie niet? Waarom moet je niet heel dichtbij gaan kijken? Waar zit het zwaailicht van de brandweerauto? Wat zien jullie nog meer op de plaat?
• Laat de leerlingen in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes ontdekken, alleen of klassikaal.

Praktijkoefeningen

In de gymzaal of op het schoolplein:
Laat de kinderen spelen dat ze de bestuurder zijn van een politieauto, brandweerauto, ambulance. Bevestig een foto van een politie-, brandweer- of ziekenauto op buik en rug. De auto’s rijden met sirene door de straat en de overige kinderen (voetgangers) wachten en geven voorrang. Daarna mogen ze oversteken. Wissel regelmatig tot alle kinderen een autobestuurder zijn geweest.
Gebruik de tijd tijdens een wandeling of buitenspelen om eens met de leerlingen te luisteren naar de geluiden in het verkeer. Het toeteren van een auto, het tringelen van een fietsbel, het piepen van een vrachtwagen die achteruitrijdt, enzovoorts.

Overige tips

Op 15 oktober is de Dag van de Witte stok. Op www.schoolopseef.nl is een filmpje en lesmateriaal te vinden om aandacht te besteden aan dit onderwerp.

Een grote vrachtwagen die -al piepend- achteruit komt rijden of een voorbijrazende ambulance, het zijn onverwachte situaties waar kinderen in het verkeer mee te maken kunnen krijgen. Een kind reageert dan vaak onvoorspelbaar. Het kan schrikken en ineens remmen, of juist hard rennend nog proberen over te steken.

Daarnaast zijn kinderen zich over het algemeen niet bewust van de gevaren dichtbij een vrachtwagen. Zij zien zelf de auto en gaan ervan uit dat de chauffeur hen daardoor ook gezien heeft.

• Speel het verhaal en bespreek het na met uw kind. Hebben wij wel eens een brandweerauto gezien? Of een politieauto? Wat doen we dan?
• Ontdek met uw kind in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes.

Tips voor in het verkeer:

• Blijf rustig tegen uw kind praten en geef concrete aanwijzingen als: “Ga op de stoep staan.”
• Oefen met uw kind in het herkennen van ‘verkeers’geluiden: het getingel van een fietsbel, het toeteren van een auto, maar ook de waarschuwingssignalen van hulpdiensten. Zo worden de verschillende situaties steeds beter herkenbaar voor het kind.
• Loop of fiets nooit vlak voór of achter een vrachtwagen, bus of landbouwvoertuig langs, want de chauffeur kan jou dan niet zien (je zit in zijn ‘dode hoek’).
• Gaat de chauffeur de bocht om? Blijf er rechts en ruim achter.
• Bij zwaailicht en sirene: Ga aan de kant, maar let wel op het andere verkeer.
   

 Actualiteit

Op 15 oktober is de Dag van de Witte Stok. Op de vertelplaat is ook een figuurtje met een witte stok èn geleidehond te vinden. Bespreek met uw kind wat zo’n stok betekent: Iemand met een witte stok is blind of kan weinig zien. Iemand met een witte stok moet je altijd laten voorgaan in het verkeer, bijvoorbeeld als hij wil oversteken.

Achtergronden van de witte stok

De betekenis van de witte stok

In de groep

• Speel het verhaal af op het digitaal schoolbord.
• Bespreek na. Let jij goed op in het verkeer? Hoe steek jij over bij een zebrapad? Wat betekent Stoeprand Stop! Krijg je hulp of doe je het alleen? Wanneer krijg je hulp? Heb jij een telefoon? Waarom is het gevaarlijk om op je telefoon te kijken in het verkeer?
• Bekijk de verkeersplaat en stel verdiepingsvragen. Let iedereen goed op? Wie niet? Hoe komt dat, denk jij?
• Waarom kijkt oma om naar de kinderen op de stoep? (Over schouder kijken voor het hand uit steken, om te zien of er mensen op de stoep aankomen. Die mogen voorgaan.)
• Laat de leerlingen in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes ontdekken, alleen of klassikaal.

Praktijkoefeningen

Oefen ‘Veilig oversteken’ in de omgeving van de school of op het schoolplein. Teken in het laatste geval met krijt een stoeprand.

Stoppen bij de stoeprand.
(Eventueel) handje vast.
Kijken naar links, rechts en weer naar links
Komt er geen verkeer aan? Dan recht oversteken zonder rennen.
Onderweg blijven opletten.

Kinderen zijn snel afgeleid. Daarbij hebben zij moeite om snelheden en afstanden goed in te schatten. Het is daarom belangrijk om actief te begeleiden in het verkeer. Blijf hardop met uw kinderen praten over wat er te zien is en welke beslissingen u neemt. Oefen vaak met uw kinderen. Of vraag uw kinderen naar wat er te horen of te zien is. Ook bij dit onderwerp is het weer belangrijk om zelf het goede voorbeeld te geven. Mobiel in de tas of op stil en aandacht bij het verkeer. Zowel in de auto als wanneer u aan het verkeer deelneemt als voetganger of fietser.

• Speel het verhaal en bespreek het na met uw kind. Steken wij samen over? Hoe doen we dat? Kijken wij wel eens op onze telefoon in het verkeer? Waarom is dat gevaarlijk?
• Ontdek met uw kind in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes.

Tips voor in het verkeer

• Zet uw telefoon op stil, gebruik een app of stop hem in de tas als u aan het verkeer deelneemt. Zie voor meer informatie https://www.rovz.nl/onderwerpen/afleiding/hoe-rijd-je-mono
• Oefen regelmatig oversteeksituaties met uw kind (‘Voordat we gaan oversteken, stoppen we bij de stoprand. Nu kijken we eerst naar links, dan naar rechts, dan weer naar links. Nu kunnen we gaan!’)
• Praat hardop over wat er te zien en horen is (‘Waar komt auto vandaan’?)
• Zorg dat u niet afgeleid of haastig aan het verkeer deelneemt.

Op cadeaujacht

Noa loopt met zijn moeder door de winkelstraat. Het is heel druk in de stad. Er lopen veel mensen met volle tassen. De etalages zijn feestelijk versierd. Overal hangen lichtjes. ‘Hoelang duurt het nog?’ vraagt hij. Zijn moeder kijkt op haar boodschappenlijstje. ‘We moeten nog twee cadeautjes zoeken en ik wil ook nog even langs de groenteboer,’ zegt ze. Noa zucht. ‘Winkelen is echt saai’.

‘Zijn jullie ook al op cadeautjesjacht?’ vraagt ineens iemand. Het is Sasha, ze is samen met haar moeder. ‘Als je het zo noemt, klinkt het wel een stuk minder saai’, zegt Noa. ‘Dan lijkt het meer op een game.’ De moeders lachen. ‘Er zijn veel voetgangers, fietsers en auto’s om op te letten, het lijkt inderdaad wel een game’, zegt de moeder van Sasha.

Dan zien ze Dina, en haar vader. Ze staan aan de overkant van de drukke weg. ‘Daar staat Dina ook!’ roept Noa blij. ‘Mogen we er naartoe?’ Zijn moeder knikt. ‘Voordat je gaat oversteken, wel even je koppie erbij!’ ‘Maar dan is Dina straks al weg’, zeurt Noa. Er rijdt er auto voorbij. ‘Had je die gezien?’ vraagt zijn moeder. Noa schudt van nee. Ook als je haast hebt, moet je blijven opletten. Dat weet hij natuurlijk heus wel.

Met elkaar lopen ze naar de stoeprand. Ze kijken naar links en naar rechts. Er loopt een meneer langs Noa. Hij let niet op het verkeer, maar op de telefoon in zijn hand. Zonder te kijken stapt hij al met een voet op de weg. Daar fietst net een mevrouw met een kindje achterop. ‘Ho meneer!’, roept Noa. Snel springt de man terug op de stoep. ‘O jee, ik lette helemaal niet op’, zegt hij tegen Noa. ‘Doe anders maar met ons mee’, zegt Noa. Hij kijkt weer naar links en dan naar rechts en dan nog een keer naar links. Ze kunnen veilig oversteken. Ze steken recht over en blijven opletten.

‘Hoi’, zegt Dina. ‘Goed dat jullie er ook zijn. Wisten jullie dat de meester maandag jarig is? Ik wil graag een cadeautje voor hem kopen. Hebben jullie een idee?’

Sasha en Noa kijken elkaar aan. Is de meester jarig? Dan moet er natuurlijk een skate-cadeau komen! ‘Lichtgevende strepen voor op zijn helm’, zegt Sasha. Noa knikt. De meester vond die van hem namelijk echt heel handig. Dina vindt het ook een goed idee. ‘Mogen we dat dan gaan kopen?’ vragen de kinderen aan hun ouders. ‘Winkelen is ineens niet meer saai begrijp ik?’ vraagt de moeder van Noa. Hij schudt zijn hoofd. ‘Vooruit maar. Eén cadeautje extra op mijn lijstje kan er dan ook nog wel bij’, zegt Noa’s moeder.

‘Nou gezellig hoor, met m’n dochter winkelen’, zegt de vader van Dina. ‘Wij drinken samen een warm kopje koffie terwijl de rest op pad gaat’, zegt Sasha’s moeder. Dat wil Dina’s vader wel.

• https://www.rovz.nl/campagnes/mono

  De mobiele telefoon is niet meer weg te denken uit ons leven. In het verkeer kan het apparaat echter voor grote risico's zorgen. Gelukkig zijn er manieren om bereikbaar te blijven en toch ongestoord aan het verkeer deel te nemen.

In de groep

Speel het verhaal af op het digitale schoolbord of op een computer / tablet. Bespreek na. Hoe ziet jouw fiets eruit? Zit er licht op jouw fiets? En goede remmen? Wat zijn reflectoren?

Laat de leerlingen in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes ontdekken, alleen of klassikaal

Praktijkoefeningen

Laat de leerlingen met de fiets naar school of het kinderdagverblijf komen.
Bekijk in de groep eerst dit filmpje: https://youtu.be/IpyR8ppb0qM (opent in nieuw venster)
Zet op het schoolplein met pylonen, halve bollen en stoepkrijt een parcours uit.
Doe de oefeningen uit het verhaal:

De leerling

• stapt op bij het startpunt en start slim (trapper iets voorbij het hoogste punt in de traprichting. Eén voet staat op de trapper en één voet staat op de grond.)
• stopt net voor de lijn bij de stopstreep en zet één voet op de grond als de fiets volledig stilstaat
• De leerling fietst scherpe bochten naar links en rechts.
• De leerling remt krachtig met de remmen van de fiets en maakt een noodstop.
• De leerling kijkt over de linkerschouder en steekt de linkerhand uit bij het nemen van een bocht naar links.
• De leerling kijkt over de rechterschouder en steekt de rechterhand uit bij het nemen van een bocht naar rechts.
• De leerling blijft in balans bij lage snelheid. De leerling remt bij hoge snelheid met de remmen van de fiets en maakt een noodstop.
• De leerling tilt de fiets over een hindernis heen.

Fietskeuring

Organiseer een fietskeuring op het schoolplein. Het kan met fietsen die toevallig voorhanden zijn, of met de daadwerkelijk voor de gelegenheid mee naar school gebrachte fietsen van de leerlingen.

U kunt al vroeg beginnen met oefenen in oversteken en opletten in het verkeer. Door hardop uit te spreken hoe oversteken gaat en waar je op moet letten, leert uw kind de regels in het verkeer. Sta heel bewust bij elke weg (stoplicht of niet) stil met kinderen en laat ze zelf nadenken en meedoen met het oversteken. ‘Wat moeten we eerst doen? Komt er een auto aan? Wat doen we als het stoplicht het niet doet of knippert?’ Benoem onderweg ook wat u doet en welke keuzes u maakt: ‘Hier gaan we oversteken, eerst naar links kijken, dan naar rechts en dan nog een keer links.’ Van heel veel herhalen en vooral heel veel zelf laten nadenken en doen, leren ze het ’t beste.

Bekijk samen het filmpje met het verhaal en praat erover met uw kind. Hoe gaan wij naar school/werk? Waar zijn de ‘moeilijke’ plekken in de buurt, als het gaat om oversteken? Hoe steken we daar over? Ontdek met uw kind in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes.

Tips voor in het verkeer

• Geef zelf dus altijd het goede voorbeeld. Hou u aan de regels. Steek recht over een zebrapad en stop bij rood licht. Ook al komt er niets aan. Uw kind neemt ongemerkt uw gedrag over.

Alles samen doen

‘Zullen we wat sneller gaan?’ vraagt Dina. ‘Dan worden we vanzelf warm’. Ze zijn samen onderweg naar school. Dina in haar rolstoel en haar vader lopend. Er komen kleine wolkjes uit hun mond als ze uitblazen. ‘Niet té snel hoor’, zegt haar vader. ‘Het kan nog een beetje glad zijn onderweg.’

Als ze ergens moeten oversteken, zegt Dina’s vader: ‘Even samendoen!’ Ze kijken naar links en naar rechts en nog eens naar links. Dan steken ze veilig over. Zo gaat het elke dag.

In de buurt bij school komen ze Sasha en haar moeder tegen. Sasha heeft vandaag geen step bij zich. Vanmorgen lag er nog een heel dun laagje natte sneeuw op de straten. Ze mocht van haar moeder daarom niet op de step. ‘Dan ga je op je snufferd. Trek maar je stevige schoenen aan, we gaan met de benenwagen’, zei ze.

‘Het laatste stukje samen?’ vraagt Dina aan Sasha. Dat lijkt Sasha wel leuk.

‘Blijven jullie wel bij ons in de buurt?’ zegt Sasha’s moeder. ‘We moeten nog een keer oversteken.’ ‘Zie je wel,’ zegt Dina’s vader. ‘Het is helemaal niet gek om samen over te steken.’ Wel als jij weer je rare loopje gaat doen!’ zegt Dina. ‘O, schaam jij je weer voor mij?’ ‘Wat doet hij dan voor raar loopje?’ vraagt Sasha. Dina’s vader begint al lopend te dansen. ‘Ik hou gewoon van dansen,’ zegt hij. De moeder van Sasha giechelt.

‘Zullen we voortaan samen naar school gaan?’ vraagt Sasha. Ze vindt het wel gezellig zo samen met Dina en haar vader. Ze komen aan bij de weg met de verkeerslichten. Hier rijden de auto’s best wel hard. Voordat haar vader iets kan zeggen, roept Dina: ‘Hier weet ik zelf hoe ik moet oversteken!’ Haar vader lacht. ‘Nou laat maar eens zien dame.’

Het lichtje bij de voetgangers is rood. Dat betekent dat ze niet kunnen oversteken. Dina drukt op het knopje. De verkeerslichten van de auto’s gaan van groen naar oranje en dan naar rood. De automobilisten weten dat ze moeten stoppen. Nu springt het verkeerslicht voor de kinderen op groen. Voordat de kinderen gaan oversteken, kijken ze eerst nog een keer goed naar links, rechts en links. Is al het verkeer echt gestopt? Dan mogen de kinderen oversteken. Ze blijven goed naar links en rechts kijken en lopen rustig naar de overkant. Hun ouders lopen er achteraan.

De vader van Dina steekt zijn duim op naar de moeder van Sasha. Dat deden de kinderen samen goed!

Nu is het nog maar een klein stukje over de stoep naar school. ‘Mogen we vooruit? Ik zie onze vrienden al!’ vraagt Sasha. Er komt geen antwoord. Dina en Sasha kijken achterom. Hun ouders lopen gezellig te kletsen. Letten zíj́ eigenlijk nog wel op?

• Video met tips voor goed oversteken
• Video over de ontwikkeling van kinderen in het verkeer
• Ouderbrochure met informatie over de ontwikkeling van jonge kinderen in het verkeer en wat je als ouder kunt doen om dit te begeleiden (PDF van JongLereninhetverkeer.nl)

• Video 'Oversteken' van verkeerskunsten

• Lopen op een stoep/Lopen langs obstakels/Recht oversteken
• Oversteken bij een verkeerslicht/Oversteken bij een zebrapad/Oversteken tussen geparkeerde auto's
• Oversteken bij een brede weg met middenberm/Oversteken bij een kruispunt/oversteken bij een T-splitsing

Verkeerskunsten les oversteken tussen geparkeerde auto's voor groep 3 en 4

In de groep

• Speel het verhaal af op het digitale schoolbord of op een computer / tablet.
• Bespreek na. Hoe kom jij naar school of het dagverblijf? Lopend, fietsend of met de auto? Zijn er veel geparkeerde auto’s bij school? Hoe steek je veilig over?
• Laat de leerlingen in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes ontdekken, alleen of klassikaal.

Praktijkoefening

Oversteken tussen geparkeerde auto’s

• Teken op het schoolplein met krijt een rijbaan en stoep met stoeprand.
• Plaats op de rijbaan tegen de stoeprand twee tafels of twee vuilcontainers.
• Laat enkele leerlingen op de fiets of met een skelter heen en weer rijden.
• De leerlingen steken vanaf de stoeprand over tussen de geparkeerde auto’s.
• De stoeprand is normaal de kijklijn. De leerlingen kunnen de fietsers en de auto’s nu niet zien aankomen. De nieuwe kijklijn loopt gelijk met de zijkant van de wagen.

De leerlingen:

• Stappen tot aan de nieuwe kijklijn.
• Kijken of er fietsers / auto’s aankomen.
• Als er geen verkeer is, kunnen ze veilig oversteken.

Zie voor meer oefeningen in de klas of op het plein de tab ‘handige links’

Het is belangrijk, dat kinderen van jongs af aan zo zelfstandig mogelijk ervaring opdoen in het verkeer. Als ze lopend of fietsend naar school komen is het belangrijk, dat de schoolomgeving veilig is. Uiteraard hebben ook de ouders daar tijdens het halen en brengen een rol in. Als iedereen in het verkeer ook in de schoolomgeving rekening houdt met elkaar wordt het voor iedereen veiliger.

Bekijk samen het filmpje met het verhaal en praat erover met uw kind. Hoe gaan wij naar school/werk? Is het druk bij school? Ontdek met uw kind in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes.

Tips voor in het verkeer

• Zorg dat u op tijd vertrekt. Dat geeft rust en zorgt ervoor dat u niet hoeft te haasten in het verkeer.
• Ga zoveel mogelijk lopend of op de fiets (of step).
• Benoem onderweg wat u doet en welke keuzes u maakt: ‘Hier gaan we oversteken, eerst naar links kijken, dan naar rechts en dan nog een keer links.’
• Geef het goede voorbeeld in het verkeer.

‘Twee aan twee lopen en ver van de weg blijven’, zegt de meester. De groep loopt van de sporthal verderop, terug naar school. De meester voorop en de hulpjuf helemaal achteraan. ‘Ik loop wel rustig hoor’, zegt Noa tegen Sasha. Ze lopen vlak achter de meester. ‘Ik ben nog hartstikke moe van het rennen.’ Ze hebben net lekker gevoetbald en Noa heeft twee keer gescoord. ‘Dat komt dan goed uit’, zegt de meester. Hij heeft Noa gehoord. ‘Dan hoef ik ook niet steeds uit te leggen dat jullie rustig moeten lopen en niet mogen duwen of trekken.’

De sporthal ligt drie straten van de school af. Dat is niet zo ver, maar ze moeten onderweg wel goed uitkijken. Soms lopen er kinderen heel druk te kletsen met elkaar. Dan vergeten ze om goed aan te sluiten. Daar heeft de meester iets op verzonnen. Als de groep samen op pad gaat vormen de kinderen zogenaamd een ketting. De ketting mag niet verbroken worden. Alle kinderen doen hun best om goed aan te sluiten.

De groep moet oversteken. De voorste kinderen wachten bij de stoeprand. Er staan allemaal auto’s geparkeerd. ‘Zo kan ik toch niet zien of er iets aankomt?’ moppert Sasha. De meester stapt samen met Sasha en Noa tussen de auto’s. Ze mogen doorlopen tot ze net voorbij de auto’s kunnen kijken. Ze kijken naar links, naar rechts en nog eens naar links. Er komt niets aan. De meester loopt tot halverwege de weg en blijft dan stilstaan. De groep steekt rustig over. Als iedereen aan de overkant is, loopt de meester ook naar de stoep. Hij holt weer naar de voorkant van de groep. ‘Niet rennen meester’, zegt Dina. De meester lacht. Dina heeft gelijk. Niet rennen is de afspraak. Ook al heb je haast.

De school gaat al bijna uit. Veel vaders, moeders en oppassen komen al aanrijden of fietsen om de kinderen op te halen. Het is heel druk met verkeer rond de school. Sommige kinderen in de groep zien hun ouders al en beginnen te zwaaien. ‘Bij elkaar blijven in de groep en doorlopen. We gaan samen helemaal naar het schoolplein. Pas daar mogen jullie naar je ouders toe.’ Soms klinkt de meester best streng. Maar er zijn ook wel heel veel auto’s om op te letten.

Ze zijn op het schoolplein aangekomen. ‘Ik kom altijd lopend’, zegt Noa. Dat is niet zo gek. Noa woont in de straat van de school. ‘Zo kan ik het ook’, zegt Sasha. ‘Jij kunt met je ogen dicht.’ ‘Dat lijkt me niet zo’n goed plan’, zegt de meester. ‘Met je ogen dicht kun je niet zien of je ouders er al staan. Jullie mogen nu rustig naar ze toe lopen. Tot morgen allemaal!’

• Video 'Oversteken tussen geparkeerde auto's' van verkeerskunsten

• Lesmateriaal 'Oversteken tussen geparkeerde auto's' 

• Lesmateriaal 'educatieve wandeling'

In de groep

• Speel het verhaal af op het digitale schoolbord of op een computer / tablet.
• Bespreek na. Hoe kom jij naar school of het dagverblijf? Lopend, fietsend of met de auto? Zijn er veel geparkeerde auto’s bij school? Hoe steek je veilig over?
• Laat de leerlingen in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes ontdekken, alleen of klassikaal.

Praktijkoefening - Oversteken op een brede weg met middenberm

Zet op het schoolplein met pylonen en stoepkrijt een brede weg met middenberm uit. (Kijk voor een voorbeeld op schoolopseef.nl/verkeerskunsten)De leerlingen oefenen met oversteken. Een aantal kinderen is met de fiets of driewieler het andere verkeer.

De leerlingen:

• Lopen naar het startpunt en stoppen op de laatste tegel vóór de stoeprand
• Kijken naar links
• Wachten als er verkeer aankomt en kijken opnieuw als het verkeer voorbij is
• Steken rustig en recht over als er niets meer aankomt
• Stoppen op de middenberm
• Kijken naar rechts
• Wachten als er verkeer aankomt en kijken opnieuw als het verkeer voorbij is
• Steken rustig en recht over als er niets meer aankomt

Zie voor meer oefeningen in de klas of op het plein de tab ‘handige links’

In de woonwijk wordt soms te hard gereden, soms zelfs door ouders van (jonge) kinderen zelf. Zo’n overtreding lijkt onschuldig, maar kan al gauw ernstige gevolgen hebben. Zeker in de bebouwde kom, waar je vaak te maken hebt met kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals kinderen, ouderen en fietsers.

Bekijk samen het filmpje met het verhaal en praat erover met uw kind. Waar spelen wij buiten? Is er een drukke weg in de buurt? Of een andere moeilijke plek? Tot waar mag jij alleen?
Ontdek met je kind in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes.

Tips voor in het verkeer:

• Check, uiteraard wel met aandacht voor de weg, regelmatig je snelheid. Zo rijd je nooit ongemerkt te hard.
• Zorg dat je op tijd vertrekt. Dat geeft rust en zorgt ervoor dat je niet hoeft te haasten in het verkeer.
• Begeleid je kinderen bij het spelen en lopen of fietsen in de wijk.
• Spreek af tot waar ze mogen gaan.
• Benoem onderweg wat je doet en welke keuzes je maakt: ‘Hier gaan we oversteken, eerst naar links kijken, dan naar rechts en dan nog een keer links.’
• Geef zelf het goede voorbeeld: kijk zelf goed bij het oversteken, en laat de smartphone in de tas, bijvoorbeeld.
• Check, uiteraard wel met aandacht voor de weg, regelmatig je snelheid. Zo rijd je nooit ongemerkt te hard.
• Zorg dat je op tijd vertrekt. Dat geeft rust en zorgt ervoor dat je niet hoeft te haasten in het verkeer.
• Begeleid je kinderen bij het spelen en lopen of fietsen in de wijk.
• Spreek af tot waar ze mogen gaan.
• Benoem onderweg wat je doet en welke keuzes je maakt: ‘Hier gaan we oversteken, eerst naar links kijken, dan naar rechts en dan nog een keer links.’
• Geef zelf het goede voorbeeld: kijk zelf goed bij het oversteken, en laat de smartphone in de tas, bijvoorbeeld.

Zie voor meer tips de tab ‘handige links’.

• Les 3: Lopen en oversteken - groep 1 en 2

  Les uit de praktische methode Verkeerskunsten voor onder meer het leren van oversteken bij een weg met middenberm.

• Kom veilig Thuis - Snelheid

  Uitleg over waarom je niet te snel moet rijden. (Opent in nieuw venster)

In de groep

Speel het verhaal af op het digitale schoolbord of op een computer / tablet. Bespreek na. Hoe ziet jouw fiets eruit? Zit er licht op jouw fiets? En goede remmen? Wat zijn reflectoren?

Laat de leerlingen in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes ontdekken, alleen of klassikaal

Praktijkoefeningen

Laat de leerlingen met de fiets naar school of het kinderdagverblijf komen.
Bekijk in de groep eerst dit filmpje: https://youtu.be/IpyR8ppb0qM (opent in nieuw venster)
Zet op het schoolplein met pylonen, halve bollen en stoepkrijt een parcours uit.
Doe de oefeningen uit het verhaal:

De leerling

• stapt op bij het startpunt en start slim (trapper iets voorbij het hoogste punt in de traprichting. Eén voet staat op de trapper en één voet staat op de grond.)
• stopt net voor de lijn bij de stopstreep en zet één voet op de grond als de fiets volledig stilstaat
• De leerling fietst scherpe bochten naar links en rechts.
• De leerling remt krachtig met de remmen van de fiets en maakt een noodstop.
• De leerling kijkt over de linkerschouder en steekt de linkerhand uit bij het nemen van een bocht naar links.
• De leerling kijkt over de rechterschouder en steekt de rechterhand uit bij het nemen van een bocht naar rechts.
• De leerling blijft in balans bij lage snelheid. De leerling remt bij hoge snelheid met de remmen van de fiets en maakt een noodstop.
• De leerling tilt de fiets over een hindernis heen.

Fietskeuring

Organiseer een fietskeuring op het schoolplein. Het kan met fietsen die toevallig voorhanden zijn, of met de daadwerkelijk voor de gelegenheid mee naar school gebrachte fietsen van de leerlingen.

Een groot deel van de fietsongelukken van kinderen komt doordat de fiets niet in orde is, of doordat een kind zelf niet goed kan omgaan met de fiets. Voorbeelden hiervan zijn: een rem- of stuurfout maken, afgeleid zijn door de telefoon, niet snel genoeg kunnen stoppen en afstappen. Maar ook: een voet glijdt van de gladde trapper, een jas blijft haken tijdens het stoppen en afstappen of het kind raakt uit balans door bagage. Controleer daarom regelmatig de fiets van je kind en zorg dat de fiets is afgesteld op de lengte van je kind.

Bekijk samen het filmpje met het verhaal en praat erover met je kind. Ontdek met uw kind in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes.
Pak de fietsen erbij en kijk samen: Werkt alles aan de fiets (nog) goed? Draait alles soepel en makkelijk? Kan je kind overal goed bij?
Ga naar een plek waar je veilig kunt oefenen. Kan je kind in volle vaart goed remmen? Oefen met op- en afstappen en wegfietsen?

Tips voor in het verkeer

Een goede fiets is belangrijk. Check daarom regelmatig:

• De remmen
• De verlichting: wit of geel licht vóór en rood licht áchter
• De reflectoren: een rode reflector achterop, doorlopende reflectie aan de zijkanten van voor- en achterband en gele reflectoren op de trappers
• Het stuur met goed vastzittende handvaten en een werkende bel
• Stroeve trappers
• Zorg voor veilig bagagevervoer
• De schooltas kan veilig mee achterop de bagagedrager onder stevige snelbinders. Of in een rugzak, met een band over elke schouder.

Zie voor meer tips de tab ‘handige links’.

Fietsbellen

Het schoolplein staat vol met fietsen. Kris kras door elkaar. De kinderen krioelen er tussendoor en kijken naar elkaars fietsen. Er zijn fietsen met een mand voorop. Fietsen met versnellingen en echte crossfietsen. Maar waarom moest iedereen nou toch de fiets meenemen naar school van de meester? Dit weekend heeft Noa samen met zijn moeder nog een bel op zijn fiets gezet. De vorige was kapotgegaan. Zijn moeder zei: “Zo ben jij er ook klaar voor deze week.” Zouden de vaders en moeders wél weten wat er aan de hand is? Ze staan allemaal langs het hek te kijken naar de kinderen.

Dan roept de meester: “Dit is meneer Ali van de fietsenwinkel. Hij komt jullie fietsen bekijken. Iedereen netjes naast de eigen fiets gaan staan! Dan komen wij kijken. ”Samen lopen ze langs alle fietsen. Ze kijken naar de trappers en de verlichting. Naar de banden en de bagagedragers. Soms draait meneer Ali nog aan een schroefje of voelt hij of iets goed kan draaien. Maar de meeste tijd zegt hij: “Hier word ik erg blij van!”

En nu het parcours! Roept de meester. Op het schoolplein heeft hij gekleurde bollen neergelegd en verkeersborden neergezet. Een voor een gaan de kinderen op de fiets over het schoolplein. Ze maken bochtjes en moeten slalommen. Sasha rijdt hard voorbij en vliegt bijna uit de bocht. “Ho ho,’ zegt de meester. “Het is geen stuntparcours! Het is een parcours om aan mij te laten zien dat je veilig kunt fietsen!” Sasha doet het nog een keer. Nu gaat het goed. Op een plek moeten de in volle vaart remmen en hun voet aan de vloer zetten. En op een andere plek moeten ze stoppen om hun fiets over een balk te tillen . Daarna mogen ze verder fietsen. “Waarom is dit meester? “vraagt Sasha als ze weer voorbij komt. “Als er glas op de weg ligt, wil je er veilig overheen kunnen stappen. Zo krijgen we geen lekke banden.” Het blijft toch wel gek. Waarom wil de meester dit nou oefenen?

Als alle kinderen zijn geweest, gaat iedereen weer naast de eigen fiets staan. De meester staat voor de groep en zegt: ‘Ik heb goed nieuws. Alle fietsen zijn goedgekeurd. Alle kinderen hebben het parcours veilig gereden. Jullie zijn er klaar voor!” De kinderen kijken elkaar nieuwsgierig aan. Wat zou hij nou bedoelen? “We gaan eind van deze week een dagje naar de dierentuin. Op de fiets!” De meester kijkt er vrolijk bij. Wat? De kinderen kijken naar elkaar. Is het echt? De ouders steken hun duimen op. Verrassing!“En dan mogen jullie nu allemaal zo hard mogelijk bellen met je fietsbel!” roept de meester. Iedereen juicht en rinkelt. Wat een leuk uitje! En wat een herrie…!

• Je kind stap voor stap leren fietsen

  Tips van de ANWB hoe je je kind stap voor stap kan leren fietsen. (Opent in nieuw venster)

• De fiets checken met je kind

  Doe samen met je kind de Fietscheck van Veilig Verkeer Nederland. Zo checken jullie eenvoudig of de fiets veilig is. (Opent in nieuw venster)

In de groep

• Speel het verhaal af op het digitale schoolbord of op een computer / tablet.
• Bespreek na. Zit jij in een kinderzitje of stoelverhoger? Draag je altijd de autogordel? Zijn er veel losse spullen in de auto?
• Laat de leerlingen in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes ontdekken, alleen of klassikaal.

Praktijkoefening

Op de achterbank

Zet twee banken klaar op het schoolplein of in de gymzaal; dit zijn de achterbanken. Leg wat losse spullen als spelletjes en boeken om de banken en leg er twee tassen naast. Een lang lint of een ketting doet dienst als ‘gordel’. (Het omdoen van de ketting betekent dan dat de leerling zijn/haar gordel om heeft gedaan.) Gebruik kussen als autostoelverhogers. Wie op een kussentje zit, zit dus netjes in zijn/haar autostoel.

Twee groepjes kinderen strijden tegen elkaar. Wie heeft als eerste alle losse rommel in de zak gestopt en zit netjes (in zijn/haar stoeltje), met de gordel om, klaar voor vertrek?

Kinderen rijden regelmatig mee in de auto. Neem je kind het liefst mee in een autostoel op de achterbank. Dat is de veiligste plek. Leer je kind ook om de bestuurder niet af te leiden tijdens het rijden.

Bekijk samen het filmpje met het verhaal en praat erover met je kind. Hoe zitten wij in de auto? Dragen we onze gordel?

Ontdek met je kind in de verkeersplaat spellen en video’s.

Tips voor in het verkeer

Kinderen tot 1,35 meter moeten in een goedgekeurd autokinderzitje zitten. Zowel voorin als achterin de auto. Dit moet altijd, of je kind in jouw eigen auto zit, of bij iemand anders in de auto. Zet een baby alleen in een autozitje op de voorstoel als de airbag is uitgeschakeld. Kinderen groter dan 1,35 meter moeten voorin en achterin de auto de autogordel om en mogen als het nodig is een zittingverhoger gebruiken. Je mag niet meer personen vervoeren dan er zitplaatsen met een gordel in de auto aanwezig zijn.

Feest in de auto

Ik ben er!’ roept Noa. Hij rent naar het groepje kinderen dat voor het huis van Sasha staat. Ze hebben allemaal een feesthoed op. ‘Net op tijd!’ zegt Sasha’s moeder. ‘Anders had het feest nog zonder jou moeten beginnen.’ ‘Ammenooitniet’, zegt Noa. ‘Dit wil ik niet missen.’ Sasha viert haar verjaardagsfeest in het zwembad. Ze gaan discozwemmen. Maar eerst nog er naartoe. Ze gaan met de auto van Dina’s vader. Die heeft een extra achterbank. Zo past iedereen in de auto.

Met veel kabaal stappen de kinderen in. ‘Ik zit hier!’ roept Noa. Hij zit op de schoot van Sasha, die giert van de lach. Dat lijkt de moeder van Sasha geen goed idee. ‘Ik wil dat iedereen op zijn eigen billen zit en de gordel goed omheeft.’ Ze klinkt een beetje streng.

Dina zit voorin. Achter haar zit Sasha’s moeder en een klasgenootje. Noa en Sasha zitten op de achterste bank. Ze rijden rustig weg uit de straat. Dan klinkt ineens een ‘ding-ding-ding’ geluid. ‘Wie heeft de gordel niet goed vastgemaakt?’ vraagt Dina’s vader. ‘Ik kon er niet zo goed bij en we hoeven toch maar een klein stukje’, zegt Peter. ‘Nu is het mijn beurt om ‘ammenooitniet’ te zeggen’, zegt Dina’s vader. De kinderen lachen. Peter wriemelt even met de gordel en het geluidje stopt. Dat is beter.

Het is erg gezellig in de auto. ‘Ik ga meteen van de lange glijbaan en in de stroomversnelling!’ roept iemand ‘Er zijn lampen en muziek en we gaan dansen in het bubbelbad,’ roept een ander. Sasha trekt aan de feesthoed van Noa en ze zet hem voor z’n ogen. ‘Heee,’ roept Noa en hij begint met Sasha te stoeien. Nu beginnen ook de andere kinderen te stoeien.

Dan rijden ze door een diepe kuil in de weg. De auto stuitert een keer op en neer. Noa en Sasha stoten hard hun hoofden tegen elkaar. ‘AUUW’. Ze wrijven allebei over hun voorhoofd. Dat deed pijn. ‘Okee,’ zegt de vader van Dina. ‘Vanaf nu gaan jullie rustig zitten en geen gevaarlijke fratsen meer uithalen. Ik heb een opdracht voor jullie. Je telt alle verkeersborden die je vanaf nu tegenkomt terwijl we met z’n allen ‘Er is er één jarig zingen’. Dat is een moeilijke opdracht! Zingen en tellen tegelijk. De kinderen turen uit het raam terwijl ze allemaal zachtjes zingen.

Daar is het zwembad al. De vader van Dina parkeert de auto. Iedereen moet uitstappen aan de kant van de stoep. Zo staan ze meteen veilig. ‘Ik vond de weg ernaar toe al een heel festijn,’ zegt de moeder van Sasha. ‘Gelukkig zijn ze straks, na het discozwemmen, allemaal lekker moe. Wat zal het heerlijk rustig in de auto zijn!’

Wat zijn de regels voor het vervoeren van kinderen in de auto?

In de Groep

• Speel het verhaal af op het digitale schoolbord of op een computer / tablet.
• Bespreek na. Wie is wel eens op vakantie geweest? Hoe was het in het verkeer? Hoe is het verkeer nu? Rustiger? Hoe komt dat?
• Laat de leerlingen in de verkeersplaat spellen, video’s en liedjes ontdekken, alleen of klassikaal.

Kinderen zijn speels. Ze zijn daardoor kwetsbaar in het verkeer. In de vakantieperiode is het rustiger op straat en is er meer ruimte om te spelen. Aan het einde van de vakantie verandert dit. Praat met je kind over de drukte op straat.

Bekijk samen het filmpje met het verhaal en praat erover met je kind. Is het bij ons in de straat nu rustig? Hoe kunnen we straks weer veilig naar school fietsen of lopen? Kunnen we dat oefenen?

Ontdek met je kind in de verkeersplaat spellen, video’s en het liedje “We gaan weer naar school”.

Tips voor in het verkeer

Na de rustige vakantieperiode is het bij het begin van het schooljaar weer drukker op straat. Iedereen moet dan weer even wennen. Maak gebruik van de rustige periode door met je kind alvast de schoolroute een keer te lopen of fietsen. Bekijk samen waar en hoe je veilig oversteekt. Spreek ook af op welke plek kun dat niet mag.

Ga je gewoonlijk met de auto naar school? Bedenk of en hoe je het nieuwe schooljaar kunt starten met lopen of fietsen naar school. Misschien om te beginnen een dag per week. Het is goed voor de gezondheid, het milieu en de verkeersvaardigheden, en bovendien nog leuk ook!

Vakantiestand

‘Mogen we nu EIN-DE-LIJK op zoek naar de dieren?’ zeurt Dina. Ze gaat samen met haar vader een weekje naar een camping. Sasha en haar moeder en broer zijn ook mee. Zij slapen in de tent naast hen.

Eerst moesten ze een poos in de auto van Dina’s vader. Daarna hun tenten opzetten en de spullen binnenbrengen. En nu is het tijd om de omgeving te verkennen. ‘Wij ploffen hier op een stoel en doen voorlopig niets meer,’ zegt Sasha’s moeder. Dina’s vader gaat naast haar zitten. ‘Ik zie hier twee kevertjes in het gras en dat vind ik al genoeg dieren,’ zegt hij. De moeder van Sasha lacht hard. Dat doet ze altijd als Dina’s vader een grapje maakt.

De kinderen gaan op pad. Er zijn allemaal leuke paadjes op de camping en Dina kan overal met haar rolstoel rijden. Ze zien een rond wit bord met een rode rand met daarin het cijfer 5. Eronder staat: Langzaam rijden. Het bordje wordt vastgehouden door een houten beer. Een stukje verderop zien ze een fleurig beschilderd weg-wijsbord. ‘Deze zouden we thuis ook moeten hebben,’ zegt Sasha. ‘Misschien dat mensen beter opletten als de borden vrolijk zijn.’ ‘Op vakantie willen mensen wel langzaam rijden, maar thuis hebben ze altijd haast,’ zegt Dina.

Een auto rijdt voorbij. Hij reed al een tijdje achter de meiden, maar ze waren zo druk aan het kletsen dat ze het helemaal niet merkten. Het raampje van de auto staat open en er komt gezellige muziek uit.

‘Het zou fijn zijn als we allemaal in de vakantiestand blijven.’ Vakantiestand?’ vraagt Sasha. ‘Ja, zegt Dina, ‘zo noemen papa en ik dat. Dan ben je extra rustig en kalm.’

In de verte horen ze gelach en gegil. Nieuwsgierig slaan ze het volgende paadje in. Ze zien een waterfontein en een glijbaan. Er zijn kinderen aan het spetteren en glijden. ‘Ze hebben een zwembad!’ gilt Sasha. ‘Dat wist ik niet. Kom, we gaan kijken!’ Snel steken ze de weg over. Een meneer op een scooter rijdt vlak langs Sasha, die schrikt ervan. Oei. Ook in de vakantiestand moet je wel blijven opletten.

‘Ik denk,’ zegt Dina, ‘dat we thuis juist uit de vakantiestand moeten, anders krijgen we nog een ongeluk.’ ‘Als we terug zijn van vakantie, ga ik de weg naar school oefenen. Dan weet ik alles weer als de school begint in september,’ zegt Sasha. ‘Want ik mag vanaf volgend jaar af en toe alleen naar school, dat lijkt me heel cool.’ ‘Ik oefen met je mee,’ zegt Dina. Maar nu eerst -hup- zwemspullen halen en dan naar het zwembad. De pony’s en ezels kunnen wel even wachten, die staan vast in de vakantiestand!

• Bekijk de diverse lesmaterialen over schoolomgeving en routes